Umlando ngoNdengezi ka Khuzwayo Mdlalose

USiyabonga Mdlalose , uMethuli wezinhlelo zikaMabonakude

Umlando ngeNdengezi ka Khuzwayo Mdlalose

Nina abakaDlunwane woMbebebe odlunge emanxulumeni kwaze kwasa amanxuluma esibekelana.Inkomo eyakhala eMthonjaneni izizwe zonke zayizwa ukulila.ISilo uShaka leso.ISilo sakithi KwaDukuza.Enhla nasezansi ngethemba isaphila yonke iNgabade.Sisaphila thina eMantungweni.

UNdengezi Mdlalose

Nina beSilo kuthiwa ngesikhathi sokubusa kweSilo uShaka kwakukhona iqhawe lakwaMdlalose elahlabana kakhulu ezimpini zeSilo uShaka, iLembe.Kuthiwa leli qhawe lagcina selaziwa ngelikaNdengezi,empeleni igama elithi “Ndengezi kwabe kungelona igama lalo”.Kuthiwa lelo gama laqambeka ngesizathu sokuthi leli qhawe labulala abantu abaningi ezimpini zeLembe . Ngakho-ke lalincinda kakhulu ezindengezini , izindengezi elalizincindiswa izinyanga zeMpi yeLembe ngoba libulale abantu.Kuthiwa abantu babelihasha ngokuthi “Ndengezi -Ndengezi mashumi”!Kwagcina sekuyigama lalo.Leli Qhawe kuthiwa labe liyintanga yeLembe , lisebuthweni loMbelebele , ibutho elalibuye laziwe ngamaWombe.Kuthiwa iMpi elahlabana kuyo kakhulu yiMpi yaseziNdololwaneni,okuseyiMpi eyodwa nempi eyaziwa ngokuthi yiMpi kaSikhunyana . USikhunyana lona wayeyiNkosana yenkosi uZwide ka Langa yabakwaNdwandwe.Kuthiwa kwathi ngemuva kokwehlulwa kwenkosi uZwide ihlulwa yiMpi yeLembe ngo1821,uSikhunyana walifulathela elakwaNongoma wayonkanisa ngasoPhongolo, okuyilapho kwagcina kulwele khona iMpi yaseZindololwaneni ngo 1826.Kuthiwa uNdengezi wahlabana kakhulu kuleyo Mpi waze waklonyeliswa ngomhlambi wezinkomo eklonyeliswa yiSilo uShaka.Kuthiwa lezo zinkomo uNdengezi wazabela izinsizwa zexhiba lakhe ezazimsiza ngenkathi ehlabana.Kuthiwa iLembe lagcina likuzwile lokho,futhi kuthiwa akwehlanga kahle kulo ukuba uNdengezi athathe izinkomo elalimnikeze zona azedlulisee kwabanye . Kuthiwa  iLembe alithandanga ukukhipha isinqumo sokuthi uNdengezi aphanjaniswe neMvula ngoba lalimhlonipha kwazise wayeliQhawe elikhulu. Kuthiwa iLembe lathi kuye “makadliwe izintaba”,okwakusho ukuthi makahambe anganphinde abonwe kwelakwaZulu.Kuthiwa ngempela uNdengezi wathatha amakhosikazi akhe kanye nabalandeli waphikelela endaweni ngaseMdlazi,ePort Shepstone,wafika wakha khona.Kuthiwa eMdlazi wafika wahlasela imizi yabantu , wadla izinkomo zabo.Kuthiwa izinkomo zakhe zagcina sezibulala inyoka,nabantu bakhe kuthiwa banda ngendlela exakile bagcina sebeyiSizwe esikhulu.Emadodaneni ka Ndengezi sibona kugqama uMpepha ka Ndengezi owagqama ngesikhathi sokubusa kweSilo sasoNdini , iSilo uCetshwayo ka Mpande.

Khumu!

Vakashela uYou Tube wethu osihloko sithi “Kholo Khumalo TV” uthole ulwazi oluthe xaxa.

 

Sharing is caring!

Tags:
Umbhali: Bongukholo Khumalo