Umlando ngoMdlaka ka Ncidi uMdidiyeli wezimpi zeLembe. Wayebuye abe yiNduna eNkulu yaseSiklebheni.
U-Mdlaka ka Ncidi Ntshangase wabe engenye yeZiNduna zeNkosi u-Shaka, futhi engu-Mdidiyeli omkhulu wempi yeLembe.
” UKhatha-lukhulwini,
Balwesabay’uZulu
Onyathela ngomkhont’enhlakanhlakeni
Olobola ngomkhonto kwaNxaba(kwaMsane)
Zonke izizwe zambelekela
UNgqombonjeni
UKhatha-lukhulwini kumaNdwandwe
Inkomo ebixhophile ekhathaz’uNdwandwe
USigubudu semkhonto
UNgwadla phangel’uMbelebele(iButho leLembe)
UZagiyana zezomkhonto!
UMahlatshw’ebuhleni
#Ulibinda
Abantu bakwaNtshangase kusengabantu bakwaZulu , bangabasende leNkosi u-Ndaba eSigodlweni yaseMgazini noma eGazini, omunye weNkosi u-Ndaba kwakuseMqekwini. INkosi u-Ndaba izala iNkosi u-Jama ,yona iNkosi u-Jama izale iNkosi uSenzangakhona uYise weLembe. UKhokho wabantu bakwaNtshangase Shwankweni owabe engowendlu encane khona eMgazini, eNdlunkulu yaseMgazini iNkosi u-Ndaba izele u-Xhoko ozele abakwaBiyela. Uma kuxoxwa ngoMdlaka kufuneka sikhumbule ukuthi babebabili oMdlaka futhi bobabili babephila ngesikhathi seLembe. Omunye u-Mdlaka wayengowakwaLanga , wayeyiNduna yeButho uFasimba nokuyiButho elabuthwa yi-Lembe. U-Mdlaka Langa wayezalwa uSodumase , eNkandla. Sisazobuye sixoxe ngaye kabazana uMfoka Sodumase ngelinye ilanga. UMdlaka ka Ncidi wayeMdidiyeli wempi yeLembe ,nguyena owaphaka impi yaseMpondweni eyalwa ngaMampondo eNkosi uFaku kanye namaBomvana eNkosi u-Gambushe. Wabuye waphaka nempi eyaxosha u-Nxaba ka Mbekane Msane owayekhe ngaseHluhluwe , owagcina ephephele emfuleni uZambezi ebulawa yimpi ka Sibindwane (Sebetwane) waBafokena . Kwenye indlu u- Ncidi wazala uHlathi owayeyiNtontela , u-Hlathi moNdlela kaSompisi bahlabana kakhulu empini eyalwa naMaNdwandwe baze bathelwa ngoyaba lwemikhonto bethelwa iButho lamaPhela leNkosi u-Zwide ozakwabo babashiya bedindilizile ngoba bezitshela ukuthi basebephangalele kanti lutho babesadikiza , iSilo uShaka sakhipha ukumyalelo owawuthi abalandwe lapho babelele khona besongcwatshwa ngesizotha, kuyilapho -ke okwatholakala ukuthi babesaphila , bezinkubela. Umuzi ka Mdlaka wawubizwa ngokuthi kuseNtshobozeni. Kusuke kushiwo wona lo muzi ezibongweni zeLembe uma kuthiwa ‘Imbuzi abayibambe ngendlebe yabekezela ayinjengekaMdlaka ngaseNtshobezeni Yona bayibambe ngendlebe yadabula yadl’amadoda”
UMdlaka ka Ncidi uzele amadodana amaningi nawo aba ngamaQhawe eMbusweni kaZulu, kuthiwa uKhamba lufuze iMbiza. Enye yalawo madodana nguSabomvana owathatha kuYise ukuba yiNduna yaseSiklebheni lapho sekuyisizwe saseMazimeleni khona. USabomvana walwa eNcome futhi walwa ngobuQhawe obukhulu. Yena -ke ubongwa ngokuthi–
” UMaqhath’endaweni ka Piti!
UNobiyel’umdumo,!
UMlenz’ibomvu yomibili!
UMqakama bemphethe!
INdlondl’emi ngomsila,
UMathanga singath’izijula.
#Ulibinda!
U-Mdlaka wabuye wazala uMbonyaphansi owabe eyiNduna yeSangqu ngesikhathi seSilo u-Mpande. Kuthiwa wayengahlehli empini u-Mbonyaphansi.
” INdimindwan”edl’imnkantsha
UYingaza kayingazisi
UMagwaz’ayikhokhobe
UYingazisi uMundula ngasezinduneni
Wayingazis’uSantinga ezalwa uNgqengelele
UXamu kadliwa!
UNoyimba wamaJindi!
ISithuthana semikhonto!
#Ulibinda
UMdlaka Langa uzele u-Ndwandwe owahlabana kakhulu eSandlwana, u-Ndwandwe wasala oNdini mhla kushobocisa UMntwana uZibhebhu.
#Khumu